Groot Brandenborch Vorden. Kleinschalig melk- en vleesveebedrijf

Midden in het coulisselandschap van tussen Vorden en Ruurlo ligt boerderij Groot Brandenborch. Hier wordt door Natasja Bekkers en Arjan Wijnstra kleinschalig biologisch geboerd. Het is een bedrijf met een scala aan activiteiten, zoals dat vroeger normaal was op de Achterhoekse boerderij: er wordt gemolken, jongvee opgefokt, stierkalveren ge-ost en grootgebracht voor de slacht, varkens opgefokt en geslacht, kippen gehouden voor de eierproductie en de slacht, weides bemest en onderhouden, rundvlees, spek en ham gedroogd en gerookt, groente en fruit gekweekt, kaas en yoghurt gemaakt en zelfs brood gebakken.

stockpaard-55114

Op Groot Brandenborch wordt gewerkt met traditionele technieken en oorspronkelijke rassen. Er wordt zoveel mogelijk gewerkt met natuurlijke kringlopen: de mest van de dieren voedt de tuin, de weilanden en de fruitbomen. De bijen zorgen voor de bestuiving. Groente, fruit, gras en hooi voeden mens en dier. De kennis en ervaring die Wijnstra en Bekkers in de loop van de jaren hebben opgedaan, wordt met plezier uitgedragen. Er worden bijvoorbeeld regelmatig schoolklassen ontvangen en er kunnen stagiaires er terecht voor een leer-werkplek.

stockpaard 35244k

De koeien op Groot Brandenborch zijn van het oudhollandse Maas, Rijn en IJssel ras, MRIJ-vee. Dat is van oudsher het runderras van het oosten en zuiden van ons land: een robuust dubbeldoelras dat melk én vlees levert. Op Groot Brandenborch blijven de kalveren de eerste tijd bij hun moeder. In die periode gaat een groot deel van de melk naar het jonge dier, dat zich daardoor optimaal ontwikkelt. Vaarskalveren blijven vaak op het bedrijf en worden later melkkoe, stierkalveren worden gecastreerd en blijven als ‘os’ nog ongeveer twee jaar op de boerderij. De koeien lopen ’s zomers dag en nacht in de wei en staan ’s winters op een dik bed van stro op stal. Het is voor Wijnstra en Bekkers vanzelfsprekend dat de koeien hun horens houden: kalveren worden dus niet onthoornd, zoals bij de meeste melkveebedrijven. Een deel van de melk wordt onbewerkt (‘rauw’) in de boerderijwinkel verkocht of tot yoghurt, hangop (kwark) en kaas verwerkt, de rest gaat naar handelscoöperatie Eko-Holland (een samenwerkingsverband van biologische melkveehouders). Behalve koeien worden er op de boerderij ook paarden, varkens en kippen gehouden: de paarden worden (deels) ingezet voor het werk op het land, de varkens en kippen worden gehouden voor het vlees en de eieren. De moestuin en de hoogstamfruitboomgaard leveren groenten en fruit voor eigen gebruik en voor in de winkel.

stockpaard-62431k

Groente en fruit
De moestuin neemt op de boerderij een prominente plaats in. Ze ligt direct naast het oprijpad, vol in het zicht vanuit zowel de boerderijkeuken als de buitenkeuken. De moestuin is Natasja’s domein. Ze maakt ieder jaar nauwgezet een teeltplan met een vierjarige vruchtwisseling. Naast de vier ‘hoofdbedden’ is er langs de randen van de tuin ruimte voor een kas en een koude bak, bessenstruiken, aardbeienplanten en rabarber. Groter fruit zoals kersen, pruimen, appels en peren heeft elders op het erf een plek gekregen. De tuin is met ruim 200 m² groot genoeg gebleken om een gezin van twee volwassenen en drie opgroeiende kinderen jaarrond van verse en ingemaakte groente te voorzien. Nu de oudste kinderen de deur uit zijn blijft er – vanzelfsprekend – groente over die – mits mooi genoeg – een plekje in onze boerderijwinkel krijgt. De destijds zelf aangeplante jonge fruitbomen nemen ieder jaar in omvang toe en daarmee ook de opbrengst aan verschillende appel- en perensoorten. Een deel van dit fruit wordt in de koeling opgeslagen en is zowel voor eigen gebruik als de verkoop. De appels worden grotendeels verwerkt tot puur en ongezoet appelsap, dat in de boerderijwinkel te koop is.

stockpaard-64957

De boerin en de boer
Natasja Bekkers en Arjan Wijnstra hebben elkaar indertijd leren kennen via hun gezamenlijke liefde en werk: de fotografie. Ze bleken nog een gezamenlijke passie te hebben: die voor het boerenleven. Beiden droomden er als kind van om kleinschalig te kunnen boeren. Een paar varkens, koeien, paarden, een toom kippen en uiteraard een flinke moestuin. De kans om die droom waar te maken, deed zich in 2003 voor, toen ze de in originele staat verkerende boerderij Groot Brandenborch in het buitengebied van Vorden konden betrekken. De oude boerderij werd ‘wakker geschud’ en al snel stonden er weer koeien en paarden op de deel, liepen er kippen op het erf, werden er groenten verbouwd en fruitbomen aangeplant.

Kijk voor meer informatie op de website van Groot Brandenborch

stockpaard-65706